Á hvaða formi er köfnunarefni í einkorna Yara áburði?

Köfnunarefni í Yara Bela og Yara Mila er alltaf blanda af ammóníum (NH4) og nítrat (NO3). Nítrat nýtist við upphaf vaxtarskeiðs og ammóníum nýtist síðar á vaxtarskeiðinu.
UREA er ekki notað í áburðarblöndur hjá Yara. Plönturnar taka ekki UREA beint upp heldur þarf UREA að breytast í aðgengilegt form köfnunarefnis til að upptaka fari fram.
Sú breyting er bæði háð hitastigi og raka. UREA hentar því ekki á norðlægum slóðum.

Köfnunarefnið í Yara Bela N og Mila NP/NPK er alltaf blanda af ammóníum og nítrati. Hlutföllin eru frá 60/40 til 50/50, þar sem alltaf er meira af ammóníum, nema í kalksaltpétri þar sem 93% af köfnunarefninu er nítrat. Í kalksaltpétri er mjög hátt hlutfall kalks (Ca) 18,8% sem vinnur vel á móti sýrandi áhrifum köfnunarefnisins. Þess má geta að ekki er ráðlagt að nota meira en um 160 kg af kalksaltpétri á hektara, þar sem of mikið nítrat í grasi getur verið skaðlegt fyrir grasbíta.

Yara Bela N er á kalk-ammóníumnítrat (CAN) formi og er kalkríkur (Ca) sem vinnur á móti sýrandi áhrifum köfnunarefnis en súrari jarðvegur veldur lélegri nýtingu áburðarefna..

Hlutverk köfnunarefnis hjá plöntum. Í samanburði við önnur næringarefni þá hefur köfnunarefni mest áhrif á vöxt.

Plantan þarf köfnunarefni til vaxtar
Köfnunarefni er mikilvægasta byggingarefni próteins og amínósýra

Köfnunarefni birtist á mörgum mismunandi formum. Plantan tekur köfnunarefni aðallega upp sem nítrat úr jarðveginum.

Nítrat sem næringarefni

Nítrat er form köfnunarefnis sem verður til í jarðvegi við náttúrulegar aðstæður. Ólíkt öðrum N-formum eins og ammóníumnítrat er nítrat hreyfanlegt í jarðveginum. Það er leyst upp í vatni og flyst með því til róta. Þetta er einnig ástæðan fyrir því að áhrif sjást strax af áburði sem inniheldur köfnunarefni á formi nítrats, óháð veðri.

Önnur form, t.d. ammóníum, er að hluta bundið í jarðveginum (við steinefni í leir) og er því aðeins aðgengilegt plöntunni ef rætur plantna nálgast því sjálfar. Köfnunarefni í ammóníum verður aðgengilegt plöntunum þegar ammóníum umbreytist í nítrat.

Vegna betra aðgengis plantna að nítrati frekar en ammóníum, skilar nítrat áburður betri árangri en áburður sem inniheldur ekki nítrat. Köfnunarefni sem er á formi nítrats virkar því fljótt, örugglega og á skilvirkan hátt.

UREA

UREA krefst hærra hitastigs en finnst hér á landi til að breytast í aðgengilegt N-form sem nýtist plöntum. Yara framleiðir mikið magn af UREA en leggur ekki áherslu á að selja bændum á norðlægum slóðum eins og í Noregi, Svíþjóð, Finnlandi og Íslandi þar sem UREA hentar ekki samkvæmt rannsóknum á norðlægum slóðum.

Myndin sýnir að UREA þarf að breytast í ammoníum (NH₄) og nítrat (NO₃) áður en plantan getur tekið köfnunarefnið upp en það tekur 1 – 4 vikur. Í þessu ferli tapast um 20% köfnunarefnisins í andrúmsloftið sem ammóníak (NH₃) á meðan nítrat er aðgengilegt plöntunni strax (1-8 dagar).

UREA inniheldur ekki kalk og sýrir því jarðveg sem veldur síðan lakari upptöku áburðarefna. UREA inniheldur ekki brennistein en brennisteinn hefur góð áhrif á prótein- og orkuinnihald plantna.